Đột quỵ – Nguyên nhân và cách phòng tránh

Đột quỵ là nguyên nhân đứng hàng thứ ba dẫn đến tử vong sau bệnh tim mạch và ung thư. Tại Mỹ mỗi năm có khoảng 600.000 người mới mắc và tái phát đột quỵ, trong đó 160.000 người tử vong. Tiên lượng của bệnh phụ thuộc rất nhiều vào việc sơ cấp cứu.

Hiện nay việc điều trị ngày càng có nhiều tiến bộ, điều này giúp giảm tỷ lệ tử vong và kéo dài cuộc sống cho bệnh nhân nhưng mức độ tàn phế vẫn còn là một thách thức và là gánh nặng cho gia đình, xã hội.

Đột quỵ là hiện tượng máu lên não bgián đoạn đột ngột, hậu quả là tế bào não bị chết do thiếu oxy. Có hai hình thái đột quỵ do thiếu máu não cục bộ và đột quỵ do xuất huyết não.

Nguyên nhân

Nguyên nhân gây ra đột quỵ do thiếu máu não cục bộ thường do cục máu đông trong tim hay mảng xơ vữa trong mạch máu trồi lên não gây tắc mạch não.

Đột quỵ do xuất huyết não xảy ra khi một mạch máu trong não bị vỡ dấn đến thiếu máu cho vùng não do mạch máu đó chi phối.

Nguyên nhân thường gặp là cơn cao huyết áp, dị dạng mạch não bẩm sinh, rối loạn đông máu hoặc bệnh nhân đang điều trị bằng thuốc chống đông.

Diễn biến

Đột quỵ thường xảy ra đột ngột với rất ít dấu hiệu báo trước. Những dấu hiệu cảnh báo cơn đột quỵ

Đột nhiên bị đau đầu dữ dội, choáng váng, mất tri giác, ngủ gà hoặc hôn mê

Gặp khó khăn trong nói hoặc hiểu người khác

Bị yếu đột ngột ở một phần cơ thể

Đột nhiên nhìn mờ hoặc nhìn nhòe, có thể chỉ bị ở một bên mắt

Tiểu tiện không tự chủ hoặc bí tiểu hoàn toàn

Khi thấy bất cứ dấu hiệu nào như kể trên, phải gọi xe cấp cứu ngay lập tức. Việc thăm khám và điều trị cần hết sức khẩn trương, đặc biệt trong khoảng 3 giờ đầu tiên.

Điều trị

Ngay khi vào viện bệnh nhân cần được khám lâm sàng, cận lâm sàng, xét nghiệm huyết học, ghi điện tim và đặc biệt là chụp cắt lớp điện toán (CT scan) hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI) để xác định chính xác nguyên nhân, vị trí và mức độ tổn thương. Điều này có tính quyết định đối với thái độ điều trị.

- Nguyên tắc điều trị:

An thần, thở máy.

Cung cấp đủ oxy cho não.

Chống phù não.

Chống tăng huyết áp.

Thuốc có tác dụng làm tiêu cục máu đông.

Kiểm soát tình trạng đông máu của bệnh nhân.

Nuôi dưỡng tốt.

Chống loét.

Chống nhiễm trùng.

Sơ cấp cứu

- Tai biến mạch máu não là một tình trạng khẩn cấp, cần gọi cấp cứu. Trong khi chờ xe cấp cứu, người nhà cần để bệnh nhân nằm yên, nới rộng quần áo, theo dõi sắc mặt, nhịp thở. Nếu bệnh nhân nôn cần để đầu nghiêng sang một bên, dùng tay lấy các chất nôn từ mũi và miệng bệnh nhân.

Nếu bệnh nhân co giật, cũng cần để bệnh nhân nằm nghiêng, đề phòng bệnh nhân cắn vào lưỡi bằng cách dùng khăn vải quấn quanh một chiếc đũa hay cán thìa đặt giữa hai hàm răng của bệnh nhân.

- Tất cả các bệnh nhân cần được theo dõi ở khu săn sóc tích cực có sẵn các phương tiện hồi sức cấp cứu.

Phòng tránh

Các bệnh gây tử vong hàng đầu ở nam giới chính là hậu quả của sự thiếu chăm sóc bản thân ngay từ thời thanh niên và phần lớn đều có thể phòng ngừa.

- Cần giảm các yếu tố nguy cơ gây bệnh tim mạch:

Phát hiện cao áp huyết sớm và chữa cao áp huyết tốt, nhất là ở những người trên 40 tuổi, có tiền sử gia đình cao áp huyết và bệnh tim mạch.

Điều trị rối loạn nhịp tim.

Giảm cholesterol trong máu, ăn ít chất béo, giảm muối, ăn nhiều rau và hoa quả.

Phát hiện và điều trị tiểu đường.

Không hút thuốc lá, hạn chế uống rượu.

Không dùng các chất kích thích hoặc ma túy.

Thường xuyên vận động và tập luyện.

- Ngoài ra cần chú ý:

Tránh tắm khuya hoặc ở nơi gió lùa, đặc biệt với người cao huyết áp.

Tránh trạng thái căng thẳng thần kinh, xúc động mạnh. Tránh mất ngủ

Tránh táo bón, đặc biệt với người già.

Tránh vận động thể lực quá mức như mang vác nặng, chơi thể thao quá sức.

Chăm sóc tại nhà

- Sinh hoạt, tập luyện.

- Trong trường hợp bệnh nặng, bệnh nhân chưa tự vận động được, người nhà phải giúp thay đổi tư thế 3 giờ một lần để tránh loét. Mỗi lần lật người, cần xoa rượu, cồn hoặc phấn rôm vào lưng, mông và các vị trí bị tì đè khác. Khi cho ăn uống, nên kê gối sau lưng bệnh nhân giữ ở tư thế nửa nằm, nửa ngồi để tránh bị sặc vào đường thở.

- Đối với trường hợp nhẹ hơn, tùy mức độ di chứng liệt, cần đề ra một kế hoạch cụ thể cho bệnh nhân tập luyện hàng ngày. Cố gắng để bệnh nhân tự làm ở mức tối đa, người nhà chỉ hỗ trợ hoặc giúp đỡ khi bệnh nhân không thể tự làm được. Quá trình tập luyện đòi hỏi sự kiên trì của cả bệnh nhân và người hướng dẫn. Nên duy trì việc này cả khi các di chứng đã được phục hồi.

Chế độ ăn

- Cần đảm bảo chế độ ăn đủ chất và cân đối. Nên dùng dạng thức ăn mềm, dễ tiêu như cháo, súp, sữa, nước hoa quả tươi. Kiêng sử dụng các chất béo và chất kích thích (rượu, bia, chè đặc, cà phê), hạn chế dùng muối.

(Theo tintuconline)

Đột quỵ “hạp” với doanh nhân!

Kinh nghiệm thực hành bệnh viện hàng ngày và theo y văn thế giới cho thấy một trong những đối tượng dễ bị đột quỵ nhất là giới doanh nhân. Ở Việt Nam cũng vậy.

PGS-TS Nguyễn Hoài Nam, Tổng thư ký hội Phẫu thuật lồng ngực và tim mạch TPHCM; giảng viên đại học Y dược TPHCM

Những lo toan, vất vả của đời thường tăng lên cùng với cái tất bật đến mệt mỏi của công việc đã làm nhiều người dễ rơi vào tình trạng đột quỵ. Tuy chưa có công trình nghiên cứu khoa học nào về chuyện này, nhưng với kinh nghiệm dân gian và những cảm nhận của hơn hai chục năm làm nghề thầy thuốc, tôi thấy đây là một hiện tượng có thật, cần được quan tâm đúng mức.

Khi nào bị đột quỵ?

Trong giới thầy thuốc, ai cũng biết đột quỵ hay tai biến mạch máu não chỉ là một. Nhưng trong người dân, không phải ai cũng biết điều này. Đột quỵ thật ra là một tình trạng bệnh lý cấp tính gây ra bởi tình trạng thiếu máu đột ngột của toàn bộ hay một phần não bộ của con người. Khi thiếu máu màng oxy và chất dinh dưỡng lên nuôi não, các tế bào não sẽ chết trong vòng từ 3 – 5 phút. Tế bào não bị chết sẽ gây hậu quả nghiêm trọng làm ảnh hưởng đến tri thức, vận động và cảm giác của những vùng cơ thể do phần não bị tổn thương chi phối có thể đưa đến tê, yếu, liệt một nửa người, hôn mê và tử vong do tràn máu não thất. Có ba loại tổn thương của mạch máu não trong đột quỵ:

Nhồi máu não: động mạch nuôi não bị tắc nghẽn cấp tính do cục máu đông hay mảng xơ vữa trong xơ vữa động mạch làm bít lại. Đây là dạng nhẹ nhất của đột quỵ. Bệnh nhân không bị tử vong nhưng để lại khá nhiều di chứng, có những di chứng không thể hồi phục.

Xuất huyết não: là tình trạng đột quỵ nặng nề nhất, gây ra bởi hiện tượng vỡ của các động mạch trong não. Ngoài việc thiếu máu nuôi, các tế bào thần kinh còn bị chết khá nhiều do hiện tượng chèn ép não của máu.

Xuất huyết dưới khoang màng nhện: gây tình trạng bao bọc và chèn ép khoảng trống quanh não bộ do máu thoát ra từ lòng mạch.

Những người dễ đột quỵ

"Sự giàu có mang lại cho người ta niềm hãnh diện và hạnh phúc nhưng cũng kèm theo nhiều nguy cơ tiềm ẩn cho sức khoẻ"

Đột quỵ nói chung có thể xảy ra ở bất kỳ ai và bất kỳ tuổi nào. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế dựa trên nhiều công trình nghiên cứu khoa học cũng như trong thực tế thấy rằng tỉ lệ người bị đột quỵ gia tăng ở nhóm những người có nguy cơ cao: người lớn tuổi, hiện trên 70 tuổi; bệnh nhân bị cao huyết áp mà không biết hoặc không được điều trị triệt để; bệnh nhân bị tiểu đường, đặc biệt là tiểu đường type 2; bệnh nhân bị xơ vữa động mạch, rối loạn chuyển hoá mỡ; người bị bệnh tim, nhất là bị bệnh van tim.

Ở những bệnh nhân này, các cục máu đông hình thành trong buồng tim có thể chuyển lên làm tắc mạch máu não trong một buổi sáng đẹp trời nào đấy; người hút nhiều thuốc lá, lạm dụng bia rượu, béo phì và ít vận động.

Những năm gần đây, trong thời kỳ hội nhập với thế giới, sự phát triển kinh tế được đặt lên hàng đầu. Thương trường là chiến trường. Những lo âu, căng thẳng, stress trong cuộc sống, những bữa nhậu ngoại giao liên miên với rượu bia như nước, thức ăn giàu dinh dưỡng và quá nhiều chất bổ béo đã khiến các doanh nhân trở thành một trong những đối tượng dễ bị đột quỵ nhất.

Kinh nghiệm thực hành bệnh viện hàng ngày và theo y văn thế giới đã ghi nhận điều này. Ở Việt Nam cũng vậy. Sự giàu có mang lại cho người ta niềm hãnh diện và hạnh phúc nhưng cũng kèm theo nhiều nguy cơ tiềm ẩn cho sức khoẻ.

Phòng ngừa sao cho hiệu quả?

Điều đầu tiên là phải thay đổi cách sống và làm việc. Đó là một điều rất khó đối với phần lớn các doanh nhân Việt Nam trong giai đoạn hiện nay vì nếu không có rượu bia, thuốc lá và không có làm việc cật lực để nắm bắt thời cơ thì sẽ rất khó có những hợp đồng, rất khó kiếm được công việc cho công ty, xí nghiệp của mình. Tuy nhiên không thể vì thế mà đánh đổi sức khoẻ bằng mọi giá. Nên khám và kiểm tra sức khoẻ định kỳ mỗi ba đến sáu tháng.

Hiện nay có khá nhiều bệnh viện và phòng khám đa khoa thuộc hệ thống y tế tư nhân đã triển khai những hình thức khám kiểm tra sức khoẻ trọn gói cho từng đối tượng, ở mỗi lứa tuổi và tuỳ giới nam hay nữ. Hình thức khám bệnh này rất tốt, phù hợp với khuynh hướng khám và chữa bệnh hiện đại trên thế giới. Với những đối tượng là doanh nhân trên 40 tuổi trở lên, khám kiểm tra sức khoẻ định kỳ giúp phát hiện rất nhiều bệnh trong đó có cao huyết áp, bệnh tim mạch, rối loạn chuyển hoá lipid, tiểu đường… là những yếu tố nguy cơ cao có khả năng gây ra đột quỵ.

Trên cơ sở khám bệnh định kỳ, tầm soát các rối loạn và các yếu tố nguy cơ này, thầy thuốc sẽ có những điều trị và các lời khuyên thích hợp cho mỗi bệnh nhân.

Sơ cứu quyết định sinh mạng

Ít khi đột quỵ xảy ra trong môi trường bệnh viện. Hầu hết đều bị tại nhà, cơ quan, nơi công cộng… Việc sơ cứu trong môi trường không có sự hiện diện của thầy thuốc, thiếu hẳn các trang thiết bị tối thiểu là điều rất khó nhưng lại quyết định đến sinh mạng của nạn nhân. Do vậy khi gặp người bị đột quỵ, phải nhanh chóng thực hiện một số điều sau: đỡ người bệnh không cho bị té, vì bị té sẽ thêm tổn thương làm cho nạn nhân nặng hơn; để nạn nhân nằm nghiêng qua một bên, cho ói hết ra, móc đàm rãi để dễ thở; đưa ngay người bệnh tới một cơ sở y tế gần nhất. Những trường hợp bệnh nhân nặng, cơ sở y tế ở xa, việc chuyển bệnh nhân đi cũng phải cân nhắc vì có thể làm nặng thêm tình trạng bệnh lý và có thể tử vong trên đường chuyển bệnh; không tự ý sử dụng thuốc hạ huyết áp nếu không có chỉ định của thầy thuốc vì có thể làm nặng thêm tình trạng bệnh; đặc biệt là không được cạo gió, cúng vái hay cắt lể…những thói quen dân gian rất nguy hiểm.

(Theo NLĐ)

Điều trị thuốc kháng đông ít hiệu quả ở những bệnh nhân có biến đổi gen

Theo một báo cáo trên tờ  JAMA về thuốc kháng đông Clopidogel, Hiệp Hội Tim Mạch Anh Quốc cho biết:

"Thuốc kháng đông Clopidogel là một phần quan trọng trong điều trị để làm giảm nguy cơ tái phát sau khi bị nhồi máu cơ tim. Chúng tôi biết rằng cytochrome P450 đóng một vai trò rất ý nghĩa đối với những thuốc chuyển hóa và lợi ích mà loại thuốc này đem lại cho người bệnh".

Nghiên cứu này, tiến hành ở  nước Anh, đã cho thấy là việc điều trị  bằng Clopidogel ít có hiệu quả ở những người có sự biến đổi gen Cytochrome P450 2C19.

Cần có nhiều thử nghiệm lâm sàng được kiểm soát ngẫu nhiên để tìm hiểu xem liệu sự ảnh hưởng này có xảy ra trên cộng đồng dân số rộng lớn hay không, và liệu là xét nghiệm về gen trước khi bắt đầu điều trị bằng clopidogel có lợi cho việc điều trị hay không.

(Theo MedicalNewsToday)

Để sớm biết mắc bệnh tim

Bệnh tim là chỉ những kết cấu của tim, ví dụ như màng tim, cơ tim, niêm mạc tim, van tim thay đổi từ đó gây nên những biến đổi về nhịp đập, cũng như chức năng tim, đồng thời xuất hiện những biểu hiện bệnh lý lâm sàng. Khi mắc bệnh tim, thường xuất hiện hiện tượng nhịp tim thất thường, nhịp tim đập không theo quy luật, nhanh quá (hơn 100 lần/phút) hoặc chậm quá (ít hơn 60 lần/phút).

Những ảnh hưởng của bệnh tim tới các cơ quan trong cơ thể

- Mệt mỏi: Sự rối loạn nhịp đập của tim sẽ làm cho máu do tim bơm đi cũng sẽ giảm, gây nhức đầu, chóng mặt, mệt mỏi. Có nhiều trường hợp còn bị liệt, không nói được.

- Khó thở, thở dốc: Nếu tim bị suy yếu (suy tim) nó sẽ không thực hiện được chức năng là bơm máu đi khắp cơ thể; máu ở phổi do không kịp về tim nên xuất hiện chứng tắc máu ở phổi, làm cho chức năng trao đổi của cơ thể giảm, người bệnh thở rất khó khăn, tức ngực, thậm chí ho ra máu. Ho ra máu là do máu bị ứ ở tĩnh mạch khí quản và các tế bào ở mạch máu phế nang phổi bị tổn thương gây nên.

- Buồn nôn, chán ăn: Chức năng tim suy giảm cũng sẽ làm cho lượng máu từ gan, ruột về tim giảm, gây nên hiện tượng ứ máu ở gan, ruột; chức năng của các cơ quan này cũng bị ảnh hưởng theo, có hiện tượng đau ở gan, buồn nôn, chán ăn, đau bụng, tiêu chảy và các triệu chứng về đường tiêu hóa khác.

- Phù chi dưới: Nếu các mạch máu trong cơ thể bị ứ máu thì toàn thân sẽ bị phù thũng, đặc biệt là ở chi dưới. Những người bị suy giảm chức năng tim sẽ thấy tức ngực, thở dốc, mệt mỏi. Có người về đêm còn thấy hiện tượng bừng tỉnh thở dốc một hồi lâu rồi mới đỡ khó chịu, có những người lại có biểu hiện đó kéo dài.

Đặc biệt ở người già phần nhiều bị xơ cứng và hẹp động mạch vành, do đó cơ tim có nguy cơ bị thiếu máu và thiếu ôxy. Khi nhịp tim đập thất thường, chức năng tim suy giảm, lúc đó sẽ xuất hiện hiện tượng tức ngực, thở dốc, đau phía sau xương ức, đó chính là lúc các cơn đau tim phát tác.

Chú ý: Các triệu chứng nêu trên là các triệu chứng tổng hợp của bệnh tim. Nhưng đó không hẳn là các biểu hiện riêng biệt của bệnh tim. Các bệnh ở hệ thần kinh, tiêu hóa, hô hấp đều có thể có những biểu hiện lâm sàng giống như trên, do đó cần phải hết sức chú ý phân biệt để có cách xử lý đúng đắn.

4 triệu chứng của bệnh tim

Đau tim: Nguyên nhân ban đầu gây cơn đau tim là do các mảng xơ vữa (tiểu cầu lắng đọng) trong thành vách động mạch tăng lên, gây tắc nghẽn đường máu lưu thông. Và khi cơ tim bị thiếu máu sẽ làm cho tim bị ngừng đập, phát sinh cơn đau tim đột ngột.

- Cách điều trị: Nếu thành động mạch tắc nghẽn càng lâu thì cơ tim càng có nguy cơ bị tổn thương nặng, bởi vậy cần phải đi khám và điều trị kịp thời. Thông thường, người ta dùng aspirin để phòng ngừa sự lắng đọng tiểu cầu chống hiện tượng tắc nghẽn. Ngoài thuốc có thể phẫu thuật để mở rộng các mạch máu bị chít hẹp.

Chứng đau thắt: Đây là triệu chứng thường thấy khi lồng ngực bị đau do tim không được cung cấp đủ máu và ôxy, là dấu hiệu ban đầu của bệnh đau tim.

- Cách điều trị: Dùng nitroglycerin mỗi khi thấy đau ngực, thuốc này có tác dụng giãn rộng mạch máu để tăng lượng ôxy đưa đến cho tim. Ngoài ra còn dùng các loại thuốc khác như thuốc ức chế beta có tác dụng làm giảm hoạt động của tim và giảm nhu cầu tiêu thụ ôxy và máu.

Bệnh đột qụy: Giống như bệnh đau tim đột ngột, bệnh đột quỵ thường xảy ra khi động mạch bị tắc nghẽn, nguồn cấp ôxy và máu lên não bị chậm lại, người ta gọi đây là đột quỵ xuất huyết và một kiểu khác nữa gọi là đột quỵ thiếu máu cục bộ. Tất cả hai triệu chứng này đều bắt nguồn từ tim. Nếu tất cả các tế bào não bị kiệt quệ nguồn ôxy lâu dài thì nó có thể bị chết não và làm tê liệt các chức năng não, cuối cùng là gây hủy hoại toàn bộ não. Do vậy chỉ định điều trị thuốc tiêu cục máu phải được tiến hành sớm trong 3 giờ đầu để giúp tái tưới máu nhanh hơn.

Sự cố đau tim sung huyết: Đối với những người mà tim bị yếu không làm được chức năng cung cấp máu tới các cơ quan trong cơ thể thì tim có thể phải làm việc quá sức, suy yếu dần. Do lượng máu đến tim không đủ nên phát sinh hiện tượng sung huyết ngay trong các mô của cơ thể trong đó có tim. Bởi vậy, ở những người mắc bệnh này thì tay chân, khớp  gối bị sưng to.

- Cách điều trị: Cho đến thời điểm hiện nay chưa có liệu pháp đặc trị đối với căn bệnh nói trên, giải pháp tình thế thường là dùng thuốc giảm đau, lợi tiểu, thuốc ức chế men chuyển angiotensin (ACE) hoặc phẫu thuật nong vành qua da…

Người bệnh tim mạch hãy thực hiện biện pháp "ba nửa phút, ba nửa giờ" để hạn chế biến chứng nguy hiểm

"Ba nửa phút" là: Ban đêm khi tỉnh dậy, sau khi mở mắt tiếp tục nằm yên thêm nửa phút nữa, sau đó ngồi dậy và ngồi thêm nửa phút nữa, khi thả chân xuống khỏi giường thì ngồi thêm nửa phút nữa, cuối cùng mới bước xuống đất vận động. Bởi nói chung các bệnh tim mạch thường hay xảy ra vào ban đêm. Điều này chủ yếu là do sự thay đổi đột ngột tư thế người bệnh làm cho não và tim không được cung cấp đủ máu, đặc biệt là do sự điều tiết ở người già chậm, sẽ càng dễ bị nguy hiểm hơn. Ngay cả người bình thường cũng phải hết sức cẩn thận, tránh thay đổi tư thế đột ngột, dễ làm cho người bị choáng (do hạ huyết áp tư thế).

"Ba nửa giờ" là: Buổi sáng đi bộ nửa giờ, buổi trưa ngủ nửa giờ và sau bữa ăn tối đi dạo nửa giờ.

Qua nghiên cứu, các nhà khoa học Thuỵ Điển cho rằng, những người mắc bệnh động mạch vành mà mỗi ngày ngủ trưa nửa giờ thì tỷ lệ tử vong giảm 30% so với người bệnh không ngủ trưa.

Theo y học hiện đại thì những người xơ cứng động mạch, nhất là ở thời kỳ đầu là một quá trình có thể đảo ngược được, từ nhẹ đến nặng và ngược lại. Thực tế đã chứng minh rằng, người bệnh sau một năm đi bộ đều đặn, xơ cứng động mạch giảm tới hơn 10%.

*Vì đâu mà bị đau tim?

-Một nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc Đại học McMaster (Canada) đã công bố 9 yếu tố nguy hiểm gây bệnh tim. 3 yếu tố hàng đầu là lượng cholesterol cao, hút thuốc và stress. Những người có lượng lipid cao trong máu hay hút thuốc chiếm 60% số người bị bệnh tim. Những ai có lượng cholesterol trong máu cao có nguy cơ bị đau tim cao gấp 3,25 lần, trong khi những người hút thuốc là 2,9 lần so với những người khác.

-Tiếp đến là tiểu đường, gia đình có tiền sử huyết áp cao và bụng bự. Nghiên cứu cho thấy, tiêu thụ trái cây hằng ngày, năng tập thể dục có thể giúp giảm nguy cơ đau tim.

(Theo SKDS)

Cho tim nghỉ mệt nửa giờ

Ngủ trưa không chỉ là nghỉ mệt mà còn là cách ngừa tử vong do nhồi máu cơ tim.

Thầy thuốc chuyên khoa ngành tim mạch đều rõ cấp cứu bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim thường khi chỉ là chuyện may rủi vì bệnh diễn tiến rất cấp bách, rất khó lường do phải tính từng giây! Nếu phước của chủ không còn nhiều thì không lạ gì nếu cơ may của thầy cũng chẳng khá hơn bao nhiêu.

Khi đối diện với người bệnh có mạch vành bị thuyên tắc, nhà điều trị cho dù có nhiều năm kinh nghiệm vẫn ít ai dám quả quyết về tiên lượng ngay cả trong trường hợp đã qua cơn nguy kịch, hay thậm chí khi dấu hiệu lâm sàng đã ổn định vì bệnh có thể trở nặng bất cứ lúc nào, nhanh như trở bàn tay. Chắc chắn phải học cách chia buồn cùng tang quyến nếu chọn nghề cấp cứu nhồi máu cơ tim.

Thêm vào đó, tỉ lệ tử vong sở dĩ rất cao vì phần lớn bệnh nhân khi gọi được xe cấp cứu đã quá trễ. Đó là chuyện ở các nước đã có nền y tế với cấu trúc ổn định. Khỏi nói thêm cũng hiểu người bệnh xứ mình khổ đến thế nào khi xe cấp cứu rước được bệnh nhân rồi lại phải nhích từng chút vì kẹt xe! Cho dù có tiến hành ngay biện pháp cấp cứu tại nhà hay trên xe cứu thương thì hi vọng nói chung vẫn rất ít.

Đơn giản hơn định kiến

"Giấc ngủ trưa thậm chí quan trọng hơn giấc ngủ ban đêm"

Chính vì thế thầy thuốc khắp nơi đã và đang cổ động không ngừng cho mọi biện pháp phòng chống căn bệnh nhồi máu cơ tim, vì đó là biện pháp duy nhất hiệu quả để giảm tỉ lệ tử vong. Kiểu nào cũng được, dù là thiền định chống stress, thể dục yoga cho trái tim, dùng dược thảo giữ máu loãng, dinh dưỡng chống tăng chất mỡ trong máu…, kiểu nào thấy tiện là dùng, phối hợp càng hay, miễn sao bệnh đừng bộc phát bất tử!

Điều đáng nói là nhiều biện pháp phòng ngừa bệnh mạch vành lại không quá phức tạp. Sau khi đúc kết dữ liệu nghiên cứu với đầy đủ xét nghiệm cận lâm sàng của hơn 2.000 bệnh nhân, các nhà nghiên cứu ở đại học Athens, Hi Lạp đã mạnh dạn kết luận có thể giảm đến gần 40% tỉ lệ tử vong do nhồi máu cơ tim. Điều kiện là người có cuộc sống căng thẳng cũng như đối tượng đã có vấn đề với mạch máu trên thành tim nên tập thói quen ngủ trưa tối thiểu ba lần trong tuần, mỗi lần không cần lâu hơn nửa giờ. Hay hơn nữa nếu trưa nào cũng chợp mắt quên đời một lúc. Cũng theo thầy thuốc ở xứ sở một thời là chiếc nôi của nền y học phương Tây, có thể giảm thiểu đến 60% số trường hợp thiểu năng mạch vành nếu người hay làm việc quên mình chịu khó bớt phần tham sân si để nhớ đến giờ ngủ trưa cho thường.

Đầu tư đúng cách

Không lạ gì khi nhiều nhà nghiên cứu về giấc ngủ quả quyết là giấc ngủ trưa thậm chí quan trọng hơn giấc ngủ ban đêm. Chính vì thế mà giấc ngủ trưa còn được tặng danh hiệu "giấc ngủ năng lực". Đó cũng là lý do tại sao nhiều công ty ở Nhật, nơi tỉ lệ nhồi máu cơ tim chiếm "huy chương vàng" liên tục trong nhiều năm trước đây, đã cài đặt chương trình ngủ trưa bắt buộc trong giờ làm việc. Còn gì hợp lý hơn khi người ta đã biết từ lâu là cơ thể, từ khả năng giải độc của lá gan cho đến chức năng tư duy, phải hết "pin" sau 6 giờ hoạt động.

Tại sao lại để cháy máy trong khi chỉ cần nghỉ xả hơi đúng lúc và không lâu thì máy lại vận hành như máy… mới?! Đừng tưởng chỉ già mới bệnh. Rất mong thầy cô ở các trường đang có chương trình giảng dạy nghịch lý khiến trẻ bị hành xác suốt ngày cũng vui lòng lưu ý điểm này.

Tiếc chi có nửa giờ để rồi mất trắng?! Nếu chỉ tạm ngưng không hơn 30 phút mỗi ngày để sau đó có thể kéo cày thêm nhiều giờ mà không sợ có lúc đột quỵ vì nhồi máu cơ tim thì đúng là bỏ một vốn lấy lời bảy, tám. Sử dụng vốn như thế mới là biết cách đầu tư. Lạ một điều là trong khi bệnh tim mạch vẫn trước sau đứng đầu trên "bảng phong thần" thì số người chịu lưu ý phòng ngừa bệnh mạch vành trước sau vẫn là thiểu số!

(Theo TTO)

Đề phòng nhồi máu cơ tim

Giai đoạn đầu, bệnh mạch vành thường không có triệu chứng. Có một số trường hợp đặc biệt, bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim nhưng không đau ngực

Bệnh mạch vành hay còn gọi là bệnh động mạch vành (hoặc thiếu máu cơ tim, suy vành, thiểu năng vành) là một trong các bệnh lý tim mạch thường gặp nhất và cũng thường gây ra tử vong nhiều nhất hiện nay. Thường  gặp nhất là tình trạng xơ vữa động mạch tạo ra các mảng xơ vữa lắng đọng trên thành các động mạch, làm hẹp lòng mạch máu. Các mạch máu bị hẹp sẽ không cung cấp đủ máu nuôi cho nhu cầu tiêu thụ của tim, nhất là khi tim phải hoạt động nhiều.

Diễn tiến âm thầm

Vì các mảng xơ vữa hình thành và phát triển qua nhiều năm nên bệnh mạch vành có thể cũng sẽ diễn tiến âm thầm qua nhiều năm cho đến khi các chỗ hẹp trở nên quá nặng hoặc khi có biến chứng làm tắc mạch vành thì bệnh nhân mới phát hiện. Quá trình hình thành mảng xơ vữa mạch vành hay xơ vữa động mạch nói chung thay đổi tùy người và có một số yếu tố nguy cơ làm quá trình xơ vữa này xuất hiện nhanh hơn.

Càng lớn tuổi thì càng bị xơ vữa động mạch nhiều hơn. Nam giới thường dễ bị xơ vữa động mạch hơn nữ giới. Ngoài ra, còn có các yếu tố nguy cơ khác như tiền sử gia đình mắc bệnh tim, hút thuốc lá, tăng huyết áp, tăng mỡ máu, tiểu đuờng, béo phì, ít hoạt động thể lực, tình trạng căng thẳng nhiều.

Các triệu chứng của bệnh mạch vành thường là cơn đau thắt ngực. Bệnh nhân thường cảm thấy đau, nặng tức ngực hoặc cảm giác bóp nghẹt vùng trước ngực, có thể lan lên cổ, hàm và lan ra cánh tay trái. Cơn đau thường xuất hiện khi bệnh nhân đang gắng sức thể lực hoặc đang bị xúc động. Cơn đau thắt ngực thường kéo dài khoảng vài phút và giảm bớt khi bệnh nhân nghỉ ngơi hoặc dùng các thuốc dãn mạch vành.

Trong trường hợp bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim thì cơn đau thắt ngực thường có tính chất nặng nề và dữ dội hơn, thường kéo dài hơn 20-30 phút, kèm theo khó thở, vã mồ hôi, buồn nôn… Tuy nhiên,  tính chất và mức độ đau ngực cũng thay đổi tùy người và tùy bệnh trạng. Cũng có một số trường hợp đặc biệt, bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim nhưng không đau ngực. Nếu không điều trị thì bệnh mạch vành có thể gây ra các cơn đau thắt ngực, gây suy tim, loạn nhịp tim, nhồi máu cơ tim, đột tử.

Ngăn chặn bệnh khi còn sớm

Việc chẩn đoán chắc chắn bệnh mạch vành thường được thực hiện bằng chụp hình hệ động mạch vành qua ống thông. Khi xác nhận bệnh nhân bị bệnh mạch vành mãn tính, bác sĩ thường bắt đầu bằng điều trị thuốc. Ngoài điều trị bằng thuốc, người ta còn có thể nong mạch vành hoặc mổ bắc cầu mạch vành, thường sử dụng khi hệ thống mạch vành có những chỗ hẹp nặng hơn 70% đường kính.

Các can thiệp này rất cần thiết  khi bệnh nhân bị hội chứng mạch vành cấp, nghĩa là khi bệnh nhân bị đe dọa sắp vào nhồi máu cơ tim, hoặc vừa mới nhồi máu cơ tim cấp.

Quan trọng hơn hết đó là phòng bệnh. Việc phòng ngừa, phát hiện và điều trị sớm bệnh mạch vành cần phải được lưu tâm thực hiện, nhất là ở những bệnh nhân có nguy cơ cao dễ mắc phải bệnh này. Lưu ý, khi mắc các bệnh lý khác như tăng huyết áp, tiểu đường, bệnh nhân cũng phải tuân thủ nghiêm ngặt việc điều trị để có thể kiểm soát  tốt huyết áp và đường máu.

Vì giai đoạn đầu của bệnh mạch vành thường không có triệu chứng, do đó nếu ai nằm ở nhóm nhiều yếu tố nguy cơ thì nên đi kiểm tra sức khỏe tim mạch thường xuyên, ít nhất mỗi năm một lần. Thay đổi lối sống cũng giúp chúng ta loại bỏ bớt các yếu tố nguy cơ như giảm và ngưng hút thuốc lá, vận động thể lực đều đặn, giảm và tránh stress, giảm cân nếu bị thừa cân.

Phòng những mảng xơ vữa bằng dinh dưỡng

Theo khuyến cáo của Hội Tim mạch Hoa Kỳ, những người chưa bị bệnh mạch vành nên ăn ít nhất 2 bữa cá biển mỗi tuần (cung cấp khoảng 500 mg DHA và EPA mỗi ngày).

Những người đã bị bệnh mạch vành thì dùng khoảng 1.000 mg DHA và EPA mỗi ngày bằng cách ăn cá biển hoặc uống viên dầu cá Omega-3. Axít béo không no Omega-3 gồm DHA và EPA có trong cá, đặc biệt là các loại cá biển (cá hồi, cá thu, cá ngừ, cá trích, cá mòi…).

Ngoài ra, nên kiêng ăn các chất béo nhiều cholesterol bão hòa như thịt mỡ, da động vật và hạn chế các đồ ăn có chứa nhiều cholesterol như trứng gia cầm, tim, gan động vật, bơ, kem, sô-cô-la. Tăng số ngày ăn cá, đậu trong tuần, dùng dầu thực vật để chế biến thức ăn…

(Theo NLĐ)

Cơ quan nào điều chỉnh huyết áp

Vấn đề huyết áp cao đã trở thành một vần đề lớn, gây ra tử vong sớm bằng các cơn đau tim,đột quị, bệnh thận ở 1/3 dân số Anh quốc. Đã mấy thập kỷ trôi qua, các nhà khoa học đã tìm hiểu lâu dài nhưng vẫn chưa có kết quả, đó là thận hay não chịu trách nhiệm về huyết áp trong cơ thể chúng ta?

Vào tháng này, tạp chí Experimental Physiology đã tổ chức một buổi tranh luận trực tiếp giữa hai trường phái lớn của những chuyên gia hàng đầu thế giới. Trong cuộc đối thoại được phát hành đầu tiên về vấn đề này, bác sĩ Montani và Vliet, và bác sĩ Osborn, Averina và Fink đã chia sẽ với chúng ta những ý kiến của họ và phê bình những quan điểm khác. Sự trao đổi thẳng thắn về quan điểm của họ đã cho chúng ta nhiều thông tin lý thú của những nghiên cứu mới nhất về việc kiểm soát huyết áp trong cơ thể.

Khi huyết áp trong cơ thể ta tăng lên, thận đáp ứng bằng cách tăng thải nước và muối vào nước tiểu, làm thể tích máu và sau đó là huyết áp bắt đầu giảm xuống. Nhưng những con đường thần kinh đặc biệt, nghĩa là não cũng có thể điều hòa bài tiết nước tiểu và sau đó thì ảnh hưởng đến huyết áp. Vì vậy, thật sự cơ quan nào mới giữ nhiệm vụ chủ yếu?

Bác sĩ Montani và Vliet tranh luận với nhau rằng việc điều chỉnh thể tích máu là vấn đề chủ yếu, như việc thận tăng thải nước tiểu khi huyết áp tăng lên.

Tuy nhiên Osborn và cộng sự đã nhắc nhở chúng ta rằng, hệ tim mạch được điều khiển bởi nhiều cơ chế bao gồm cả hệ thần kinh tự chủ, là cơ quan trực tiếp kiểm soát hoạt động của thận. Họ cũng cung cấp thông tin mới nhất cho chúng ta rằng trong một phát hiện mới về tình trạng thừa thể tích tuần hoàn đã cung cấp vai trò cho hệ thần kinh kiểm soát huyết áp lâu dài.

Nhưng cả hai nhóm chuyên gia đều thừa nhận rằng, chúng ta cần những mô hình chính xác mới để kết hợp vai trò điều khiển của cả não và thận. Vì vậy, câu hỏi đặt ra là thận hay não giữ vai trò chính yếu trong kiểm soát huyết áp thì có lẽ còn chờ một nhà khoa học khác trả lời.

Giáo sư David Paterson, tổng biên tập Experimental Physiology và là người tổ chức buổi tranh luận nói rằng: "Sự trao đổi thẳng thắn về quan điểm với một vấn đề chủ yếu còn tồn tại là việc kiểm soát huyết áp, và chắc chắn điều này sẽ dẫn đến những nghiên cứu mới trong tương lai để tìm ra những kiến thức mới, và sẽ đưa ra cách điều trị tăng huyết áp trong tương lai".

(Theo MedicalNewstoday)

Chồng và vợ có cùng nguy cơ mắc bệnh tim

Chồng và vợ có thể có nguy cơ giống nhau như hút thuốc hay chỉ số BMI cao.

Chúng ta đều nghe rằng có sự thu hút của người đối diện. Điều đó có thể không đúng, ít nhất khi nó đi tới yếu tố nguy cơ nhồi máu cơ tim.

Một nghiên cứu gần đây cho thấy, nếu chồng hoặc vợ có nguy cơ mắc bệnh tim, thì người còn lại có nhiều khả năng chia sẻ sự tương đồng trong thước đo sức khỏe, như hút thuốc, chỉ số khối cơ thể (BMI), huyết áp, triglycerides (mỡ trong máu), cholesterol LDL, và cân nặng.

Hút thuốc và chỉ số BMI có sự tương quan với nhau nhiều nhất.

Bài báo cáo, in trên tờ American Journal of Epidemiology, đánh giá 71 bài nghiên cứu hiện tại đang xem xét nguy cơ chủ yếu của bệnh nhồi máu cơ tim trong hơn 100.000 cặp vợ chồng.

Có những nguyên nhân cho sự tương đồng giữa vợ chồng, theo các nhà nghiên cứu. Thứ nhất, vợ chồng có môi trường sống giống nhau, có lối sống tương tự nhau. Thứ hai, những người có khuynh hướng thu hút đối tượng giống như bản thân họ, một hiện tượng gọi là positive assortative mating.

Các nhà nghiên cứu cho rằng những can thiệp nhằm cố gắng giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim nên nhắm vào các cặp vợ chồng và các gia đình thay vì chỉ nhằm vào một cá nhân. "Khái niệm này có thể đem theo một thông điệp sức khỏe cộng đồng quan trọng, vì những chính sách ngăn ngừa bệnh tim mạch cũng có thể được hướng vào các bậc cha mẹ có vẻ khỏe mạnh của một cá nhân có nguy cơ gia tăng bệnh tim mạch rõ ràng", các nhà nghiên cứu viết kết luận.

(Theo WebMD)

Cholesterol tổng hợp đang được thực hiện

Các nhà nghiên cứu hy vọng một ngày nào đó những cholesterol nhân tạo "tốt" sẽ giúp giảm nguy cơ bệnh tim.

Các nhà nghiên cứu thuộc đại học Northwestern đã phát triển một dạng tổng hợp của lipoprotein tỉ trọng cao (HDL), hay cholesterol "tốt", mà họ hi vọng sẽ đưa đến những phép điều trị lâm sàng có ích để ngăn ngừa các cơn đau tim và đột quỵ.

Được phát triển sử dụng công nghệ nano, vận dụng thao tác các chất ở mức độ phân tử, HDL tổng hợp được tạo thành từ những lõi cực nhỏ bằng vàng bao quanh bởi những phân tử chất béo với lớp ngoài của HDL protein ApoA-1.

Có kích thước và cấu trúc tương tự như HDL tự nhiên, hợp chất tổng hợp được dùng cho việc ngăn chặn những mảng bám tích tụ trên động mạch.

Nghiên cứu mới, được tuyên bố của Phòng thí nghiệm Northwestern cho thấy những hạt nano nhân tạo kết với cholesterol. Điều này cho thấy chúng có tác dụng như miếng bọt biển trong cơ thể, thấm những cholesterol xấu gây hình thành những mảng bám làm tắc nghẽn động mạch, theo nhà nghiên cứu, tiến sĩ Chad Mirkin.

Mirkin điều hành Học việc quốc tế về công nghệ nano và Hóa chất tại Northwestern và là đồng sáng lập Nanosphere Inc. ở Northbrook, III.

Những phát hiện trên được đăng trên tờ Journal of the American Chemical Society.

"Nó không chỉ kết, mà còn kết hợp cực kì tốt"- Mirkin nói. "Điều này tiên liệu nó là một tác nhân trị bệnh tốt. Bạn có thể xem nó như một chất dọn dẹp cholesterol".

Bước kế tiếp là thí nghiệm HDL tổng hợp trên động vật và kế tới là trên người nếu nghiên cứu trên động vật cho thấy nhiều hứa hẹn, Mirkin nói.

Hàng triệu người dùng statin để giảm cholesterol "xấu" LDL của họ. Nhưng cuộc tìm kiếm phép điều trị bằng thuốc có hiệu quả để nâng cao cholesterol "tốt" HDL cho đến nay đã tạo nhiều thất vọng.

Sự phát triển của một loại thuốc mục tiêu HDL được tiên lượng trước, thuốc torcetrapib của Pfizez ngưng sản xuất cuối năm 2006, khi nghiên cứu giai đoạn III cho thấy số tử vong quá mức trong số những người dùng kết hợp với statin.

Liều cao vitamin niacin cũng cho thấy nâng cao mức HDL, nhưng nhiều người không thể chịu đựng tác dụng phụ, có thể bao gồm những cơn nóng bất chợt (hot flashes).

Một loại HDL tổng hợp khác, ApoA-1 Milano, tỏ ra có hiệu quả cho việc giảm mảng bám ở những bệnh nhân bị mắc bệnh động mạch vành trong nghiên cứu năm 2003. Bệnh nhân tiêm hợp chất này mỗi tuần trong năm tuần.

Chuyên gia về cholesterol, Michael Richman, tiến sĩ, FACS, nói, mặc dù thử nghiệm ApoA-1 Milano cho thấy nhiều hứa hẹn, ông vẫn không trông mong sẽ thấy một loại HDL tổng hợp có lợi về mặt lâm sàng sớm.

Richman, chuyên gia giải phẫu tim mạch, thành lập và điều hành Trung tâm kiểm soát cholesterol ở Los Angeles. Ông cũng điều hành mục cholesterol cho WebMD.

"Chúng ta còn một quãng đường rất dài để tìm được một loại HDL tổng hợp có tác dụng giống như HDL tự nhiên", ông nói.

Richman cho biết, cũng không rõ rằng liệu pháp nâng cao mức HDL sẽ có lợi như giảm LDL cholesterol.

Ông cũng chỉ ra rằng statin rất có hiệu quả trong việc giảm nguy cơ tim mạch, mặc dù nó không nâng cao mức HDL đáng kể.

"Chỉ nâng mức HDL có thể không có hiệu quả lâm sàng tốt như những số liệu cho thấy vì chúng ta không có cách nào để đo được tính năng của nó", ông nói.

(Theo WebMD)

Cholesterol “tốt” đã được tổng hợp

Các nhà nghiên cứu thuộc Trường ĐH Northwestern, Hoa Kỳ, vừa cho biết đã tổng hợp được trong phòng thí nghiệm một dạng của lipoprotein trọng lượng phân tử cao HDL (một loại cholesterol "tốt" có lợi cho tim mạch).

Sử dụng kỹ thuật nano, họ đã tổng hợp được một phân tử có cấu trúc và kích thước tương tự như cholesterol HDL tự nhiên, với thành phần bao gồm một lõi rất nhỏ bằng vàng được bao bọc xung quanh bằng những phân tử mỡ. Phân tử này cũng có khả năng "dọn dẹp" những cholesterol "xấu", nhờ đó ngăn ngừa được sự hình thành những mảng xơ vữa trong lòng mạch máu. Với thành công này, họ hi vọng trong tương lai nó sẽ là một "vũ khí" có ích trong việc phòng chống các bệnh lý liên quan đến tim mạch như nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

(Theo Journal Of The American Chemical Society)